رابطه فقه با فضیلت‌گرایی اخلاقی

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسنده

گروه فقه و معارف اسلامی ،مدرسه عالی فقه و قرآن ،مجتمع آموزش عالی خواهران نمایندگی خراسان، جامعه المصطفی العالمیه ،افغانستان

چکیده

اخلاق فضیلت یکی از مهمترین نظریه‌های اخلاق هنجاری است که وجه تمایز اصلی‌اش با نظریه‌های فایده‌گرا و وظیفه‌گرا، تأکید بر فضیلت و منش اخلاقی است. از آن‌جا که در این مکتب بر ملکات و فضایل اخلاقی نسبت به دو مکتب رقیب بیشتر تأکید می‌شود، بیشترین شباهت را در مقایسه با آن‌ها به علوم اسلامی از جمله فقه دارد. در این مقاله که به روش توصیفی- تحلیلی نگاشته شده، رابطه بین فقه و مکتب فضیلت‌گرایی اخلاقی بررسی شده است. در این نوشتار ابتدا مهم‌ترین مؤلفه‌های مکتب فضیلت بیان شده که عبارتند از: فضیلت، نیت و انگیزه، تأکید بر الگوهای اخلاقی و ... . سپس شباهت‌ها و تفاوت‌های این مؤلفه‌ها با فقه اسلامی بیان شده است. به نظر می‌رسد اگر چه در ظاهر این مؤلفه‌ها با فقه اسلامی شباهت دارد ولی بین این مؤلفه‌ها با فقه اسلامی تفاوت بنیادین وجود دارد. بیان این ارتباط و تفاوت‌ها می‌تواند در غنی شدن فقه اسلامی مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها