بررسی تأثیر «جهالت» در عقود معاوضی

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسنده

گروه تفسیر و علوم قرآن ، مدرسه عالی فقه و اصول، مجتمع آموزش عالی برادران، نمایندگی استان خراسان، جامعه المصطفی العالمیه، افغانستان

چکیده

تحقیق حاضر به موضوع بررسی جهالت و تأثیر آن در عقود معاوضی از منظر فقه امامیه و فقه حنفی و قانون مدنی افغانستان پرداخته است و این مطلب مورد تحلیل قرار گرفته است آیا جهالت مطلقاً در صحت عقد تأثیر می‌گذارد یا در بعضی موارد؟ منظور از جهالت مورد بحث، جهالت مطلق نیست، بلکه جهالت نسبی است و نشان می‌دهد که جهالت در اکثر موارد، صحت عقود معاوضی را تحث تأثیر قرار می‌دهد. فقهای امامیه، اکثراً دلیل بر تأثیر جهالت را که نتیجه‌اش بطلان یا فساد عقد است، غرری بودن بیع مبنا قرار داده‌اند. در مواردی که غرر صدق نکند، جهالت نیز مؤثریتی نخواهد داشت. در فقه حنفی و در قانون مدنی نیز به پیروی از فقه حنفی یک معیار مشخصی را برای تأثیر جهالت در عقود معاوضی در نظر گرفته‌اند و آن اینکه اگر جهالت به قدری باشد که «فاحش» گفته شود، معامله را تحت تأثیر قرار می‌دهد و در غیر آن، معامله درست خواهد بود. این تحقیق با استفاده از روش تحلیلی، توصیفی انجام شده است؛ به این بیان که در ضمن جمع آوری نظریات حقوقی و فقهی، به تجزیه و تحلیل آن‌ها نیز پرداخته شده است.

کلیدواژه‌ها